Top 10 mechanische vaardigheden voor ADV-motorfietsen die je moet kennen

Hoop op het beste, maar wees voorbereid op het ergste.

Dit gezegde geldt voor veel dingen in het leven, maar het klopt vooral voor rijders van een adventure motor. Alleen al de gedachte om het grote onbekende in te trekken, met obstakels en wegen in allerlei staat, is spannend en overweldigend tegelijk.

Een van de grootste bronnen van angst en ongerustheid is natuurlijk een ongeval, een defect of een ander soort mechanisch probleem met je motorfiets.

Weten hoe je aan je eigen motor moet werken, vooral als je onderweg bent, is van levensbelang voor zowel jezelf als je motorfiets.

Gelukkig hebben genoeg mensen het al op de harde manier moeten leren, zodat jij dat niet hoeft te doen. In deze gids behandelen we 10 basisvaardigheden in mechaniek die je moet beheersen voor je volgende avontuurlijke rit.

1. Lees het instructieboekje (of de werkplaatshandleiding)

We raden je aan dit te doen voordat je daadwerkelijk gaat rijden. Het lijkt vanzelfsprekend, maar het is zo vanzelfsprekend dat veel mensen het over het hoofd zien. Bijna elke motorfiets heeft een werkplaatshandleiding van de fabriek. Zoek de juiste handleiding voor jouw motorfiets en lees deze grondig door.

De handleiding vertelt je in elk geval waar belangrijke onderdelen zitten, hoe je ze onderhoudt, de juiste aanhaalmomenten en andere specificaties die belangrijk zijn als je dingen uit elkaar haalt – en vooral als je ze weer in elkaar zet.

Deze handleidingen zijn meestal geschreven door dezelfde mensen die de motorfiets hebben gebouwd, dus hun woorden zijn goud waard.

2. Een lekke band repareren

Het meest voorkomende probleem waarmee je in het wild te maken krijgt, is waarschijnlijk een lekke band. Controleer eerst of je motorfiets binnenbanden of tubeless banden heeft. Hoe dan ook, hopelijk heeft je motor een middenstandaard.

Dit maakt het verwijderen van het wiel veel gemakkelijker. Zo niet, dan moet je je motor tegen iets aan laten leunen of een manier vinden om het betreffende wiel van de grond te krijgen.

Rijd je met binnenbanden, dan is de eerste stap het losdrukken van de hiel. Heb je geen bandenlichters bij je (en dat zou je echt moeten hebben), dan kun je je zijstandaard gebruiken om de hiel los te drukken.

Plaats de zijstandaard over de zijwand van de band en leun de motorfiets langzaam tegen de band, zodat de zijstandaard in de band gedrukt wordt. Je weet dat de hiel los is wanneer je een plop hoort en plotseling veel minder weerstand voelt.

Controleer de binnenband op vuil of voorwerpen die een lek kunnen veroorzaken. Controleer daarna de buitenband zorgvuldig op hetzelfde. Vind je iets, verwijder het dan met een tang. We raden je aan handschoenen te dragen: iets dat scherp genoeg is om een band lek te prikken, prikt zeker ook door je huid.

Als alle boosdoeners verwijderd zijn, leg je een nieuwe binnenband in de buitenband. Let er heel goed op dat je de binnenband niet lek prikt of inklemt met je bandenlichters, ook niet wanneer je de band weer op de velg legt.

Pomp daarna de binnenband op (je hebt toch een pomp, of zelfs een CO2-patroon, bij je?). Heb je niets dat krachtig genoeg is om de hiel weer goed op zijn plaats te krijgen, pomp dan zoveel lucht als je kunt en rijd voorzichtig naar een tankstation waar dat wel kan.

Voor tubeless banden is een bandenreparatieset goud waard. Je hoeft de hiel niet eens los te drukken. Verwijder wat het lek heeft veroorzaakt, maak de plek schoon met het gereedschap uit je reparatieset, steek de plug erin, snij het overtollige deel af en pomp de band weer op.

Controleer met zeepsop of er nog lekken zijn. Heb je geen zeepsop, spuug dan rond de plek en kijk of er belletjes ontstaan.

3. Lege accu

Er zijn weinig ergere gevoelens dan op de startknop drukken en merken dat er niets gebeurt. Allemaal omdat je de sleutel 's nachts in het contact hebt laten staan en de accu leeg is gelopen.

Als je midden in de wildernis zit tijdens een ADV-rit, kan dit extra vervelend zijn. Heb je een kickstarter, probeer de motor dan aan te trappen. Misschien heb je geluk. Zo niet, dan heb je hopelijk iets wat op een helling lijkt om vanaf te rollen. Probeer de motor in dat geval aan te duwen.

Als dat nog steeds niet werkt, raden we je aan een draagbare accu mee te nemen. Deze kleine apparaten hebben veel kracht en kunnen je motorfiets weer tot leven wekken.

Anders heb je hopelijk startkabels bij je. Kabels voor auto's werken ook, maar kabels speciaal voor motoren zijn kleiner, makkelijker in te pakken en beter geschikt om op kleine motoraccu's te klemmen. Hoe je een motor met startkabels start, leggen we hier niet uit. Daarvoor is Youtube je beste vriend.

4. Elektrische storing

Het ergste na een lege accu is een elektrische storing. Als dat gebeurt, controleer dan eerst je accupolen: zitten ze goed vast en zijn ze in goede staat (bijvoorbeeld geen rafelige kabels)? Zitten ze goed vast, controleer dan de zekeringen.

Meestal zit de zekeringkast ergens in de buurt van de accu. Controleer de zekeringen een voor een om te zien of er een kapot is: je hoort in de zekering een doorlopend metalen bruggetje te zien. Zie je dat niet (er is dus om welke reden dan ook geen doorlopend metalen bruggetje), dan is dat zeer waarschijnlijk de boosdoener. Vervang hem door een identieke zekering.

5. Beschadigde carrosserie

Een schilfer in je carrosserie is niet het einde van de wereld, maar je wilt niet dat een heel carrosseriepaneel in de wind fladdert terwijl je over de weg rijdt. Dat is op zijn best vervelend, maar kan in het ergste geval andere mechanische onderdelen van de motorfiets beschadigen.

Daarom neem je het best duct tape (of een andere sterke tape) en/of kabelbinders mee. Maak een gat in het beschadigde stuk carrosserie dat groot genoeg is om je kabelbinder erdoor te steken.

Bevestig de kabelbinder vervolgens aan een stevig onderdeel van de motorfiets of aan een ander stuk carrosserie dat niet kapot is. Gebruik de tape om alles als het ware op zijn plaats te ‘vergrendelen’.

6. Geen benzine

Zonder benzine komen te staan kan rampzalig zijn. Gelukkig is het ook makkelijk op te lossen. Heb je een reservejerrycan (of zelfs een waterfles vol benzine) bij je, dan is dit natuurlijk het moment om die in je tank te gieten.

Omdat reservebenzine meenemen omslachtig kan zijn, is het handig om een extra brandstofslang of een speciale hevelpomp bij je te hebben. Hebben je maten motoren met carburateurs (je rijdt toch offroad met vrienden?), dan kun je misschien met je extra brandstofslang bij de benzinekraan komen.

Laat wat benzine in een fles lopen en giet die in je tank. Laat de tank van je maat natuurlijk niet leeg: neem net genoeg om bij een tankstation te komen.

Bij motoren met brandstofinjectie moet je de benzine op de een of andere manier overhevelen. De ouderwetse methode is de benzine via de slang in een vat te zuigen (zorg ervoor dat het vat lager staat dan de benzinetank).

Het gevaar hier, voor het geval dat niet duidelijk was, is dat je benzine in je mond krijgt. Speciale hevelpompen doen het zuigen voor je via een terugslagklep. Je hoeft de hevel alleen een paar keer op en neer te bewegen om de stroom op gang te brengen.

7. Gebroken hendels/voetsteunen

Het ontbreken van een van de vier belangrijkste contactpunten op je motor is natuurlijk heel slecht. Het eerste wat je kunt doen, is reservehendels meenemen. Als dat geen optie is, is de koppelings- of remhendel hopelijk nog lang genoeg om er met tape of een kabelbinder een moersleutel of een ander lang stuk metaal aan vast te maken. Daarna moet je voorzichtig rijden terwijl je je ‘nieuwe’ hendels probeert te gebruiken.

Zijn de stompjes te kort, dan heb je de koppeling niet nodig om te schakelen. Hopelijk vind je neutraal voordat je stopt, anders moet je de motor elke keer aanduwen. Rij voorzichtig wat het remmen betreft en gebruik de achterrem zoveel mogelijk.

Is je schakelpedaal of achterrempedaal gebroken, dan kun je misschien een griptang vastklemmen op wat er nog van het schakel- of rempedaal over is. Je begeeft je wel op glad ijs, dus ga uiterst voorzichtig te werk.

8. Gebarsten motorblok/lekke oliecarter

Dit is ernstig en kan heel snel een einde maken aan je rit, en mogelijk aan je motor. Neem in de eerste plaats JB Weld of een andere sterke epoxy mee. Is de barst of breuk in je motorblok klein, breng de JB Weld dan direct aan en laat hem een paar uur uitharden.

Bij grotere lekken of gaten kun je je misschien redden met een munt (of een ander stevig materiaal) waarmee je het gat met epoxy ‘dichtplakt’. Nee, de kans dat dit werkt is niet groot, maar nood breekt wet. Vergeet niet wat olie mee te nemen, zodat je kunt bijvullen wat je door het lek bent verloren.

9. Gebroken ketting

Een gebroken ketting kan rampzalig zijn, maar dat hoeft niet. Weet of je een geklonken kettingslot of een kettingslot met clip hebt. Welke het ook is, neem een extra kettingslot mee in je set reserveonderdelen, samen met zo'n vijf extra schakels, een kettingpons en klinkgereedschap.

Pak je ketting, zoek de gebroken schakel en verwijder die als hij er nog niet uit is. Gebruik dan je reserveschakels om je ketting weer op te bouwen. Klink of clip je reservekettingslot vast en vervolg je weg.

10. Gebroken spaken

Een gebroken spaak is eigenlijk vrij eenvoudig te verhelpen, maar als je er niets aan doet, kan het heel slecht aflopen. Zet de spaak eerst vast, zodat hij niet kan ronddraaien en mogelijk een andere (goede) spaak beschadigt.

Je kunt hiervoor tape of kabelbinders gebruiken. Controleer andere losse spaken op het wiel, draai ze aan en rij voorzichtig terug naar de bewoonde wereld.

Als je tijdens een avontuurlijke rit strandt, heb je later een geweldig verhaal om aan je kleinkinderen te vertellen. Maar het is alleen een goed verhaal als je je motor kunt repareren en verder kunt rijden.

Gelukkig is de kans heel groot dat je geen pech krijgt die nog niemand anders heeft gehad. Met de 10 mechanische vaardigheden hierboven kom je uit bijna alle veelvoorkomende probleemsituaties waarin motorrijders op avontuur belanden. Veel rijplezier!